
قوانین آپارتمان نشینی بدین منظور وضع میشوند که کیفیت زندگی در یک ساختمان بالا برود. این قوانین بسیار ساده هستند، اما میتوانند از مشکلات پیچیده بین همسایهها در یک آپارتمان جلوگیری کنند. برخی از این قوانین عبارتاند از اینکه:
فرهنگ آپارتمان نشینی اصولی فراتر از اینها دارد که بهتر است قبل از شروع زندگی در یک آپارتمان، آنها را بدانید و در زندگی روزمره و حین تعامل با همسایگان خودتان به کار ببندید. قوانین ذکرشده در این مطلب با ارجاع به منابع قانونی و معتبر هستند که خیال شما را از حق و حقوقتان در زندگی آپارتمانی راحت کنند. بهعلاوه اینکه نکات خاص و ظریفی نیز وجود دارند تا با رعایت آنها کیفیت زندگی خودتان و شخصیتتان را بهعنوان یک همسایه بالا ببرید.
ما در این مطلب از الوملک با شما هستیم که هر چیزی در این باره را برایتان شرح دهیم تا به آسایش خاطر در آپارتمان خودتان سکونت کنید.

زندگی در آپارتمان دارای مزایای جذابی از جمله مقرونبهصرفه بودن است، اما چالشهایی را نیز برای افراد ساکن یک ساختمان در پی دارد. چالشهایی مثل اختلافنظر همسایگان با شما، تردد و سروصدای غیر معمول در ساعات استراحت، شلوغی و بههمریختگی محیطهای عمومی ساختمان، خرابی امکانات آپارتمان و نبود هیچ مسئولی، کوتاهی کردن ساکنین برای پرداخت شارژ یا هزینه تعمیرات، و... دقیقا به دلیل چنین چالشهاست که شما باید قبل از ورود به یک آپارتمان قوانین کلی این سبک زندگی را بدانید و با پیشبینی وضعیت احتمالی، آماده مواجهه و مقابله با مشکلات باشید.
در زندگی مدرن گرچه بهنظر میرسد ارتباطات حضوری کاهش یافته و اکثر راههای مجازی گزینه بهتری برای برقراری اتصال افراد هستند، ولی با کمی دقت میبینیم که اتفاقا این روزها آداب معاشرت چهرهبهچهره و اصول برقراری ارتباط حضوری کارآمدتر محسوب میشوند. چراکه قطعا بسیاری از ما در یک ساختمان آپارتمانی زندگی میکنیم؛ در میان تعداد زیادی از اشخاص مختلف، خانوادهها و گروههایی تشکیلشده از اقشاری با سنین، عقاید و سلایق گوناگون.
خصوصا وقتی این افراد خویشاوندان و بستگان شما نیستند، و بهاندازه چند نسل با آنها متفاوت هستید اما در کنارشان زندگی میکنید، لازم است راهکارهای پیشگیری از ایجاد شدن مشکل و رفع مسالمتآمیز آن را بدانید. ما این راهکارهای مهم را در قالب قوانین آپارتمان نشینی برای سه نقش تازهوارد، مدیر ساختمان و ساکن آپارتمان برای شما شرح میدهیم که دید بهتری نسبت به این موضوع داشته باشید؛ یک نقل مکان آرام را به آپارتمان جدیدتان تجربه کنید، بتوانید با صلح و آرامش در کنار همسایگان قدیمی و جدید زندگی را ادامه دهید، و همچنین از پس مدیریت ساختمان بر بیایید.

بهطور کلی شروع سکونت در یک آپارتمان دو مرحله دارد. مرحله اول همان مرحلهای است که شما با اسباب و اثاثیه خودتان به آپارتمان میروید. مرحله دوم و پایانی که تا آخرین لحظه حضور شما در آپارتمان بهعنوان مالک یا مستاجر آن ادامه دارد، زندگی بلندمدت یا کوتاهمدت شما در آن مکان است. شما باید در هر دو مرحله با رعایت نکاتی بهعنوان یک همسایه اخلاقمدار و محترم در میان سایرین شناخته شوید تا روزهای خوبی را در محیط زندگی تازه خودتان پشت سر بگذارید.

شاید بهتر است قاطعانه بگوییم که همیشه اولینها، سرنوشتسازترینها هستند. اولین دیدار، اولین نشانههای حضور و تردد با وسایل، و اولین رفتار یا مکالمه شما با افراد درون ساختمان. قطعا اولین تصویری که از خودتان به همسایگان، نگهبان، نظافتچی، مدیر ساختمان، و یا حتی افراد محله نشان میدهید، ذهنیت اولیه و محکمی از شما را برای آنان میسازد. به همین دلیل است که در وهله اول باید تلاش کنید بهترین تصویر را از خودتان بسازید؛ البته یک تصویر واقعی که در طول سکونت و آپارتماننشینی نیز به آن پایبند هستید و همچنان با همان تصویر در ساختمان ظاهر میشوید.
ما در این بخش مسیر ورود به آپارتمان جدید، شروع زندگی در آن و بودن در کنار همسایگان، حقوق و مسئولیتهای شما را بهعنوان یک تازهوارد و درنهایت یکی از ساکنین رسمی ساختمان شرح دهیم تا آمادگی و هوشمندی مورد نیاز را برای حضور در آنجا داشته باشید؛ بتوانید نهایت استفاده را از هزینهای که پرداختهاید و فضای خصوصی خانهتان داشته باشید، البته بدون اینکه مزاحمت یا مشکلی برای همسایهها به وجود بیاورید.
آمادگی لازم را برای اسبابکشی داشته باشید: وسایلتان را با دقت و بهطور حرفهای بستهبندی کنید که در حین اسبابکشی صدمه نبینند. دستگاههای حساس مثل یخچال و تلویزیون را بهطور ایمن در جعبه خودشان قرار دهید، بهطوری که در سر جایشان محکم بمانند و با تکان خوردن آسیب نبینند. برای حملونقل اثاثیه مسلما باید از کسانی کمک بگیرید که خودروی مناسب، سرعتعمل و قدرت بدنی کافی را برای این کار دارند.
از ارزش آپارتمانی که خریداری کردهاید مطمئن شوید: این نکته حائز اهمیت زیادی است. حتما قبل از اسبابکشی به آپارتمان جدید سعی کنید سرکشی دقیقی به آنجا داشته باشید. با دقت همه امکانات را چک کنید و مطمئن شوید که همه چیز طبق قرار و هزینه پرداختی شما، و همچنین مطابق با مواردی که در سند و قرارداد قید شدهاند، سالم و آماده به کار هستند.
میتوانید برای اطمینان از ارزش واقعی آپارتمان مد نظرتان، از سرویس قیمت گذاری الوملک استفاده کنید. این سرویس با دریافت اطلاعات کلی و جزئی آپارتمان شما، از موقعیت آن در شهر و محله تا امکانات مشترک و خصوصی، برآوردی از قیمت آپارتمان به شما بدهد. استفاده از این سرویس به شما کمک میکند که با آرامش خاطر به منزل جدید خودتان نقل مکان کنید، بدون اینکه نگران از دست رفتن سرمایه خودتان باشید.

به یاد داشته باشید که شما قرار است تا مدتها در بین همسایگان خودتان زندگی کنید، پس در بدو ورود به ساختمان با دعوا و مرافعه، بیاحترامی به حقوق آنان و بداخلاقی، اوقات خودتان و سایر افراد ساختمان را تا مدتها تلخ خواهید کرد. بهتر است صبوری کنید و نهایت تلاش را برای حفظ آرامش و وضعیت قبلی ساختمان داشته باشید.

بهعنوان مدیر ساختمان، بهتر است شما هم مسیر هموارتری را برای ورود فرد یا خانواده جدید به آپارتمان باز کنید. بدین منظور نکات زیر را در نظر داشته باشید:
از سایر همسایگان بخواهید که تا اتمام کار تازهوارد و مستقر شدن او در خانه جدیدش صبر و تحمل داشته باشند و زمینه دلخوری را فراهم نکنند. قطعا همسایگان حق دارند مثل همیشه در محیط زندگی خودشان به روزمرگیها بپردازند؛ اما شرایط فرد یا خانواده تازهوارد نیز کمی پیچیده و دشوار است، چون به خانه جدیدی نقل مکان میکند. بنابراین درک کردن او باعث میشود صلح و آرامش در کل ساختمان برقرار شود.

قطعا ساکنین قبلی و حاضر در ساختمان نقشی کلیدی در حفظ آسایش خودشان و فرد یا خانواده تازهوارد در حین اسبابکشی او به منزل جدیدش دارند. برای ایفای بهتر این نقش کلیدی، بد نیست این نکات را به خاطر بسپارید:
• تلاش کنید که تا حد امکان در مسیر تردد افراد تازهوارد حینی که وسایلشان را حمل میکنند قرار نگیرید. اینگونه از سوءتفاهمهای احتمالی پیشگیری خواهید کرد.
• به افراد تازهوارد حق بدهید که در زمان حملونقل اسباب منزل خودشان کمی بداخلاق یا عصبی باشند. بههرحال آنها در وضعیت پیچیدهای هستند و شما با این درک علاوهبر اینکه آنها را ناراحت نمیکنید، اخلاق و آرامش خودتان را نیز حفظ خواهید کرد.
• اگر امکانش را دارید میتوانید کمک کوچکی به خانواده یا فرد تازهوارد بکنید؛ مثلا جابهجایی یکی از وسایل آنها، خوشآمدگویی، دعوت آنها به نوشیدنی یا یک میانوعده مختصر، و حتی گاهی یک لبخند و "خسته نباشید". احتمالش بالاست که همین اقدامات جزئی تاثیر چشمگیری در ادامه روابطتان با آنها داشته باشند، و در شرایط سخت و اختلافنظرها بتوانید سریعتر و ملایمتر به یک نتیجه توافقی برسید.
• اگر افراد تازهوارد قوانین ساختمان را زیر پا گذاشتند، یا نظم و نظافت محیط را بر هم زدند، در وهله اول با آرامش به آنان نکات لازم را گوشزد کنید. اگر احساس کردید که آنان حرفشنوی کافی را از شما ندارند، موضوع را بهجای کشاندن به دعوا و سروصدا، با مدیر ساختمان مطرح کنید. به احتمال زیاد افراد تازهوارد شکایت شما را از او قبول خواهند کرد.
در بخش بعدی به قوانینی میپردازیم که در مرحله دوم آپارتماننشینی، یعنی شروع زندگی مدتدار کاربرد دارند. قانونهایی که همه ساکنین یک ساختمان در طول زندگی آپارتمانی موظف به رعایت کردن آنها هستند.

قانون تملک آپارتمانها شامل قوانینی میشود که مشخص میکنند ساکنین یک ساختمان آپارتمانی تا چه حدی اجازه استفاده از هر بخش ساختمان را دارند. یعنی دسترسی مجاز آنها به بخشهای مشترک ساختمان چقدر است، و همچنین کدام بخشها خصوصی محسوب میشوند و فقط مالک آنها میتواند برایشان تصمیم بگیرد و از آنها بهره ببرد. این قوانین همچنین مشخص میکنند که در صورت تخطی یک مالک از حد مجاز دسترسی و تصمیمگیری، چه مجازاتی برایش صادر خواهد شد.
قانون تملک آپارتمان ها که در مجلس شورای اسلامی به تصویب رسیده است بخشهای زیادی دارد و جزئیات آپارتماننشینی را شرعا پوشش میدهد. ما در اینجا برخی از بندهای مهم این مجموعه مادهها را برای شما شرح میدهیم. طبق ماده اول این قانون مالکیت در یک ساختمان آپارتمانی بهطور کلی دو قسمت دارد: مالکیت قسمتهای اختصاصی و مالکیت قسمتهای مشترک (مشاعات).

بخشهای اختصاصی بهطور ساده بخشهایی از فضای داخل واحد یا بیرون از آن هستند که در سند قید شدهاند، و البته عرفا و بهطور منطقی در اختیار مالک هستند. بدیهی است که داخل آپارتمان و امکانات آن متعلق به مالک هستند و او میتواند برای میزان و چگونگی استفاده از آنها خودمختار تصمیم بگیرد؛ البته بهطریقی که معقولانه باشد و باعث پایمال شدن حق سایر همسایگان نشود.
بیرون از آپارتمان نیز بخشهایی وجود دارند که میتوانند کاملا در اختیار مالک باشند. این بخشها ممکن است در سند قید شده باشند، مثل انباری سندی، باغچه، بخشی از حیاط و... که طبق توافق دو طرف قرارداد مالکیت آن به فرد خریدار یا مستاجر واگذار میشود. این بخشها ممکن است در سند قید نشوند اما طبیعتا جزو اختیارات مالک هستند، مثل فضای جلوی درب واحد.
در بخشهای بعدی با قوانینی تحتعنوان "تغییر در نما و مشاعات ساختمان" آشنا میشوید که تعیین میکنند فرد مالک یا مستاجر تا چه حد امکان این را دارد که از فضاهای اختصاصی قید نشده در سند، مثل فضای جلوی درب واحد و نمای ساختمان، استفاده کند و درخصوص آنها تصمیم بگیرد.
طبق ماده 2 قانون تملک آپارتمانها و در پاسخ به این سوال که مشاعات آپارتمان کجاست، بخشهایی از ساختمان که بهطور اختصاصی به یک یا چند مالک واگذار نشدهاند و هر کسی میتواند بهنسبت قسمت اختصاصی خودش از آن بخشها استفاده کند، بخشهای مشترک ساختمان یا مشاعات نامیده میشوند. این بخشها بهتر است که توسط مدیر ساختمان و با حضور کلیه مالکان و مستجران ساکن ساختمان، کاملا توافقی و شفاف عنوان شوند تا بعدا کسی در استفاده از آنها دچار تردید و سوءتفاهم نشود.
از آسانسور و پاگرد و راهپله گرفته تا پشتبام و حیاط و پارکینگ، قسمتهایی از ساختمان هستند که میتوانند پاسخ سوال "مشاعات آپارتمان چیست؟" باشند. هر کدام از ساکنین مختار هستند بهاندازه نیاز خودشان و در حد طبیعی از مشاع استفاده کنند. البته بهنحوی که موجب آزار سایرین نشوند، و حق استفاده آنها را ازشان نگیرند. در قسمتهای بعدی مطلب با برخی از قوانین مشاعات آپارتمان نشینی آشنا میشوید.
به سراغ قوانین مهم آپارتمان نشینی و مدیریت ساختمان میرویم که دانستن و رعایت آنها تاثیر بسیار مثبتی در عملکرد مدیر ساختمان، و همچنین کیفیت زندگی ساکنین دارد.

وقتی از سبک زندگی آپارتمانی صحبت میکنیم، دقیقا از آن سبک زندگی حرف میزنیم که هر توجه یا بیتوجهی کوچکی میتواند تاثیری بر همسایگان بگذارند. پرداخت هزینههای مشترک از آن دسته قوانینی است که همه باید رعایتش را در اولویت بگذارند. چون کمبود هزینه حتی بهاندازه یک واحد، میتواند حق کسانی را که در زمان مناسب سهم خودشان را پرداخت کردهاند، پایمال کند.
پیشنهاد میشود اگر بهسمت آپارتماننشینی میروید، حتما مدیریت مالی را تمرین کنید و همیشه هزینههای قابل پیشبینی مثل قبض آب و برق و گاز، شارژ و... را در نظر داشته باشید و آنها را کنار بگذارید که در زمان تعیینشده پرداخت کنید. اینگونه قطعا شخصیت شما در میان سایر همسایگان قابل احترام است، و همچنین بدون هیچ نگرانی و دغدغهای میتوانید از امکانات ساختمان استفاده کنید.
قطعا یکی از مهمترین امکاناتی که در هر ساختمان مسکونی مورد انتظار ساکنین است، پارکینگ آن محسوب میشود. پارکینگ میتواند هم بهصورت مشاع و هم بهصورت اختصاصی در اختیار ساکنان قرار بگیرد. اگر پارکینگ اختصاصی باشد حتما در سند واحد قید خواهد شد، و درصورتیکه مشاع باشد توضیحات خاص و قطعی از آن در سند ذکر نخواهد شد. اما میتواند در سند اینگونه به آن اشاره شود که واحد دارای یک یا چند سهم از پارکینگ برای یک یا چند خودرو است.
بخشی از موضوعات بسیار مهم در میان قوانین پارکینگ آپارتمان، مربوط به قوانین پارکینگ مزاحم هستند. پارکینگ مهم بهقدری در مسئله آپارتماننشینی حساسیتزا است که شکایتهای کیفری و مشمول به پرداخت جریمه نیز برای آن ثبت میشود. این پارکینگ در سند مربوط به آپارتمان قید خواهد شد؛ برای مثال نوشته میشود که خودروی پارکینگ شماره 1 میتواند از پارکینگ شماره 2 عبور کند. این بدین معناست که پارکینگ شماره 2 مزاحم است.
بهطور ساده پارکینگ مزاحم یعنی یک محل پارک در پارکینگ که بقیه خودروها اگر بخواهند جابهجا شوند، حق دارند در هر زمانی که بخواهند از آن عبور کنند و اگر کسی خودرویی در محل پارکینگ مزاحم قرار دهد، وظیفه دارد در هر زمانی خودروی خود را از مسیر خودروی دیگر کنار ببرد.
به همین دلیل است که هزینه پارکینگ مزاحم آپارتمان کمتر از پارکینگهای دیگر است. اما بههرحال دردسر آن این است که فرد مجبور است طبق درخواست کسی که پارکینگ او مزاحم نیست، خودروی خودش را جابهجا کند، آن هم در هر ساعتی از شبانهروز. در غیر این صورت فرد متقاضی حق دارد از مالک پارکینگ مزاحم شکایت کند، حتی اگر او در ساختمان حضور نداشته باشد.
درخصوص فضایی که برای پارکینگ به هر خودرویی تعلق میگیرد، این مقدار باید در سند ذکر شود. یا اینکه خطکشیهای مشخصی در پارکینگ وجود داشته باشد و هر خودرویی دقیقا در سر جای خودش قرار بگیرد. اجاره دادن پارکینگ نیز درصورتی مجاز است که پارکینگ اختصاصی باشد، یا توافق قطعی بهطور کتبی بین همه ساکنین ساختمان صورت گرفته باشد.
اینکه امکان استفاده از پارکینگ اختصاصی در یک آپارتمان وجود داشته باشد تاثیر مثبتی بر قیمت آن دارد. اگر فروشنده و موجر، یا خریدار و مستاجر یک آپارتمان هستید میتوانید با استفاده از سرویسهای قیمتگذاری و کارشناسی ملک الوملک و اضافه کردن این ویژگی در بین سایر ویژگیهای آپارتمان مد نظرتان بدانید که ارزش واقعی آپارتمان چقدر است؛ با این روش یک معامله بیضرر و رضایتبخش رقم خواهید زد.

بهتر است برای حفظ فرهنگ آپارتمان نشینی، با توافق همه ساکنین زمان مشخصی برای تردد در مشاعات، و کارهایی که باعث سروصدا میشوند (مثل میهمانی، تعمیرات، تغییر دکوراسیون، تماشای تلویزیون، بازی بچهها و...) مشخص شود. اینگونه زمان استراحت، سکوت و خاموشی نیز کاملا شفاف میشود و همه افراد داخل آپارتمان مسئول حفظ این آرامش هستند.
البته بد نیست قانونی در ساختمان وضع شود که مطابق آن فعالیتهای پر سروصدا مثل میهمانی و تعمیرات در یک یا چند واحد قبل از شروع به اطلاع کلیه ساکنین برسد. بدینترتیب ساکنین سایر واحدها میتوانند درخصوص سپری کردن اوقاتشان با آرامش خاطر بیشتری تصمیم بگیرند؛ مثلا به کاری مشغول شوند که نیازی به تمرکز ندارد، یا از منزل بیرون بروند. قطعا اگر اتفاقی پر سروصدا در ساختمان قابل پیشبینی باشد، شکایت کمتری درخصوص آن مطرح خواهد شد.

قوانین نگهداری حیوان در آپارتمان بسیار شفاف و معقولانه هستند. در وهله اول اگر قانون ساختمان این باشد که هیچ حیوانی حق زندگی در هیچ بخشی از سازه را ندارد، همه ساکنین موظف به رعایت این قانون هستند، حتی اگر حیوان خانگی از پرندگان باشد.
اما اگر داشتن حیوان خانگی در آپارتمان مجاز بود، باز هم این امر بیانگر آزادی کامل حیوان نیست. حیوان خانگی نباید آلودگی محیطی یا صوتی ایجاد کند. ورود او و گردانده شدنش در مشاعات ساختمان ممنوع است. مسئولیت آسیب زدن او به ساکنین ساختمان یا حتی افراد دیگر کاملا با صاحب حیوان خانگی است. شکایات مطرح شده از طرف ساکنین ساختمان یا محله درباره حضور و خطرات حیوان دستآموز نیز از نظر قانونی کاملا معتبر و قابل پیگیری هستند.
استفاده اختصاصی از مشاعات ساختمان مجاز نیست چون این بخشها اشتراکی هستند، و این استفاده نباید نظم و نمای ساختمان را بر هم بزند. بهرهوری از مشاعات باید کاملا معقول، طبق توافق همه ساکنین ساختمان و بهمنظور رفاه باشد، نه به قصد سلب آسایش دیگران.
هیچکسی مجاز نیست که بیشتر از حد معمول و روزمره باعث کثیفی فضاهای عمومی ساختمان شود و نظافت آنها را نظافتچی بسپارد؛ شایسته است که هر کسی بهاندازه خودش در حفظ پاکیزگی، نظم و آرامش ساختمان کوشا باشد. چون استفاده شخصی از مشاعات ساختمان قابل پذیرش نیست. حتی کفشها در جلوی درب واحد باید مرتب باشند، یا در صورت امکان به داخل واحد منتقل شوند.
طبق قوانین استفاده از مشاعات ساختمان، حق استفاده از مشاعات ساختمان بین همه همسایگان بهطور یکسان تقسیم میشود؛ مگر اینکه طبق توافقات کلیه ساکنین کسی مجاز به استفاده بیشتر باشد. برای مثال اگر مالک یا مستاجر یک واحد اتومبیلی برای استفاده از پارکینگ نداشت، میتواند استفاده از آن بخش خالی را به سایرین بسپارد.
استفاده از برق مشاعات ساختمان نیز تا حدی مجاز است که از حق و نیاز معمولی عبور نکند. مثلا کسی اجازه ندارد به هر دلیلی مدام چراغ پارکینگ یا راهپله را برای استفاده شخصی روشن بگذارد، مگر اینکه اجازه حتمی از مدیر گرفته باشد یا با سایر همسایگان با دلیلی موجه توافق کرده باشد.
آسانسور نیز بخش مهمی از مشاعات است که در استفاده روزمره ساکنین کاربرد زیادی دارد. اما نباید از آسانسور برای حمل وسایل شخصی و سنگین استفاده شود. چون قطعا خرابی آسانسور برای همه ساکنین مشکل ایجاد میکند، و فردی که باعث این خرابی شده وظیفه دارد خسارت آن را بپردازد و سرعت بیشتری به روند تعمیر آن بدهد.
همچنین استفاده از آب مشاعات ساختمان نباید از حد مجاز فراتر برود. کسی این حق را ندارد که برای شستوشوی وسایلی از جمله خودرو از آب استفاده کند، آن هم درصورتیکه هزینه قبض آب مشاعات بین همه مالکین واحدها تقسیم میشود. اگر فردی متقاضی آب مشاعات است، باید بدون بر هم زدن نظم و نظافت ساختمان، با گرفتن هماهنگی از مدیر و رضایت همسایهها، و درنهایت پرداخت هزینه مقدار آب مصرفی، از آن بهره ببرد.
استفاده از مشاعات به عنوان پارکینگ وقتی که مورد توافق همه همسایهها باشد مجاز است. استفاده از مشاعات برای پارک موتور نیز مانعی ندارد، مگر اینکه ساکنین شکایت قابل قبولی داشته باشند؛ مثلا سد شدن راه یا بر هم خوردن نظم فضا. در مجموع بهتر است که همه افراد ساکن در یک ساختمان طی جلسهای این موارد را کاملا شفاف با رضایت صددرصدی با یکدیگر بهطور کتبی یا شفاهی و قابل استناد توافق کنند.

یکی از مسائل مهم قانون مشاعات آپارتمان پشت بام است. طبق این قانون پشتبام در اختیار همه ساکنین است و همه حق استفاده از آن بهاندازه نیاز و در حد معقول را دارند. هزینههای تعمیرات فضای پشتبام و امکانات آن نیز بین همه ساکنین تقسیم میشود.
برخی از ساختمانهای مجلل بخشهای خاصی مثل لابی دارند که ساکنین میتوانند از آنها برای مهمانی و مراسمات استفاده کنند. این استفاده باید با گرفتن رضایت از کلیه ساکنین باشد؛ اگر لازم است هزینهای بابت آن به مالک یا مدیر ساختمان پرداخت شود، و همچنین آرامش آپارتمان و محله را بر هم نزند.
توجه داشته باشید که بسیاری از هزینه مشاعات آپارتمان مربوط به افزودن امکانات به ساختمان، خریداری و نصب وسایل مورد نیاز، هزینه تعمیرات مشاعات ساختمان و تعویض و... باید توسط همه ساکنین متقبل شود. کسی نمیتواند با دلایلی مثل استفاده نکردن از این امکانات خصوصا اگر خرابی و نقصی بدون مسئول مشخص در آنها ایجاد شده بود، از پرداخت هزینهها شانه خالی کند.
مجازات استفاده از مشاعات ساختمان بهطور رسمی و قانونی تحت عنوان تصرف عدوانی قابل پیگیری است و میتواند توسط ساکنین در دادگاه حقوقی یا شورای حل اختلاف مطرح شود. فرد متهم اگر مجرم شناخته شود موظف به رفع تصرف است و چنانچه این استفاده منجر به خسارت شده باشد باید آن را بپردازد. قانون مجازات اسلامی حکم استفاده از مشاعات بهطور شخصی (تصرف عدوانی) را در ماده 690 بین 1 تا 12 ماه حبس در نظر میگیرد.
مشاعات در یک ساختمان امکانات ویژه و مهم آن ساختمان محسوب میشوند. اگر میخواهید بدانید که امکانات آپارتمان مد نظر شما چقدر بر افزایش قیمت یا اجارهبهای آن تاثیر دارند، میتوانید از سرویسقیمتگذاری الوملک استفاده کنید. با نام بردن از این امکانات برای کارشناس ما یا هوش مصنوعی، ارزش واقعی ملک مشخص میشود، بهطوری که مورد رضایت دو طرف معامله واقع شود.
هرچند که بخشی از ساختمان مثل فضای جلویی درب واحد (که در ادامه به مشاعات راهپله و پاگرد متصل میشود) و یا حتی نما و پنجره آپارتمان در اختیار مالک یا مستاجر هستند، اما او نمیتواند با به کار بردن سلیقه خودش موجب بر هم خوردن نما و زیبایی داخلی یا بیرونی ساختمان شود. مثلا افراد داخل یک آپارتمان نمیتوانند به بهانه اینکه اختیار واحد را دارند، فضای جلویی درب را کثیف و نامرتب کنند، چون این امر بر ظاهر داخلی ساختمان که زیبایی و نظم آن حق همه ساکنین است تاثیر منفی دارد.
همچنین تغییر رنگ شیشههای پنجرهها یا پردهها که از بیرون ساختمان مشخص هستند (یا حتی گذاشتن گلدان و وسایل دیگر پشت پنجره که آراستگی و یکدست بودن ظاهر ساختمان را مختل کند)، دستکاری نمای ساختمان به بهانه اینکه اختیار آن بخش از ساختمان برعهده مالک یا مستاجر است، از نظر قانونی مورد قبول نیست. مگر اینکه تحت شرایطی با هماهنگی مدیر ساختمان این اجازه صادر شده باشد و همسایهها شکایتی از این بابت مطرح نکنند.

ساکنین موظف هستند با هر روشی سهم خودشان را از تمیزی محیط آپارتمان برعهده بگیرند. کسی مجاز نیست که محیط عمومی ساختمان و مشاعات را کثیف کند و آن را تمیز نکند. چون علاوهبر همسایگان، حتی نظافتچی هم مسئول آلودگیهای عمدی و غیر معمول در ساختمان نیستند.
بدیهی است که زبالههای کلیه واحدها باید بهدرستی در محلی مشخص و در زمانی معین جمعآوری و توسط نظافتچی یا مسئول زباله به بیرون منتقل شوند. هیچ واحدی مجاز به نگهداری زبالهها در محیط داخلی یا جلوی درب نیست. چون این کار رفتهرفته با ایجاد بوی نامطبوع و از بین بردن بهداشت، تاثیر منفی بر آرامش و سلامت همه دارد.

کودکان شیرینی زندگی هستند و گرچه این روزها محیط تنگ منازل آپارتمانی شور و نشاط را از آنها میگیرد، اما بههرحال آنان نیز حق دارند که زمان و محیط مناسبی برای بازی و تفریحات شاد کودکانه خودشان داشته باشند. قانون بازی بچه ها در آپارتمان باید مورد قبول همه ساکنین باشد، و معمولا این قانون مختص شرایط هر ساختمان و ساکنین آن وضع میشود، آن هم بسته به معیارهایی مثل میانگین سن ساکنان، ابعاد واحدها و مشاعات، وجود فضای مناسب مثل حیاط و پارکینگ برای بازی، و...
ساعت بازی بچه ها در پارکینگ آپارتمان یک چالش برای والدین خواهد بود، چون ممکن است در آن زمان خطر بچهها را تهدید کند. مگر اینکه ساعت مشخصی برای آن تعیین شود، قبل از ورود خودروها به داخل پارکینگ. بازی بچه ها در حیاط آپارتمان نیز قطعا مجاز است به شرطی که همه ساکنین رضایت داشته باشند و این بازی موجب آزار همسایگان و آسیب به اموال و مشاعات ساختمان نشود.
همه ساکنین یک ساختمان و حتی مدیر مجموعه موظف هستند به حریم خصوصی واحدها احترام بگذارند و با هر روشی از جمله شنود، دوربین، ورود پنهانی یا بدون اجازه، و... حریم آنها را نقض نکنند. قطعا نقض حریم خصوصی واحدها جرمی سنگین محسوب میشود و مجازاتی در پی آن وجود دارد که از طریق مراجع قانونی قابل پیگیری و اجراست.
فرهنگ آپارتمان نشینی مجاب میکند که ساکنین واحدها خودشان نیز در حفظ حریم خصوصی خود بکوشند. قفل کردن درب واحد، منع ورود همسایهها بدون دلیل موجه، پایین آوردن صدا در حین بحثهای خانوادگی و... از جمله مواردی هستند که آرامش افراد ساکن در یک آپارتمان را در باب مسائل خصوصی آنها حفظ میکنند.

بحث ایمنی و امنیت در ساختمان نیز یک موضوع بسیار مهم و غیر قابل چشمپوشی به شمار میرود. ساختمان باید مجهز به سیستمهای ایمنی از جمله دوربین مداربسته، میکروفون در صورت نیاز، قفل و حفاظ پیشرفته درب ورودی به سالن، واحدها، پارکینگ، پشتبام و... باشد.
ساعت ورود و خروج و قفل شدن درب، و ورود افراد متفرقه به داخل ساختمان باید توسط نگهبان کنترل شود، و اگر آنان میهمان هستند باید از طرف میزبان به نگهبان معرفی شوند. بهتر است عبور و مرور مشکوک در واحدها، نقص در سیستم ایمنی و... سریعا به نگهبان یا مدیر ساختمان اطلاع داده شوند تا از اتفاقات خطرناک پیشگیری شود.
وجود امکانات و تجهیزات ایمنی در یک ساختمان قطعا بر قیمت واحدها و هر بخش از آن تاثیرگذار است. این موارد جزو ویژگیهای مثبت در یک آگهی آپارتمان هستند و در کارشناسی و قیمتگذاری تخصصی ملک، این موارد باید در نظر گرفته شوند. اگر آپارتمان شما دارای این ویژگیهاست، میتوانید با استفاده از سرویس کارشناسی ملک الوملک ارزش واقعی آپارتمان خودتان را بهطرز قابل قبولی برای مشتریان تعیین کنید و یک معامله موفق و پرسود دوطرفه داشته باشید.
در یک مجموعه اجتماعی کوچک مثل آپارتمان، وجود افرادی که نقش مدیریتی را برعهده میگیرند در افزایش کیفیت و رفاه سکونت سایر افراد موثر است. این موضوع بهقدری حائز اهمیت است که حتی در قانون تملک آپارتمانها هم اشارهای به آن میشود. طبق این قانون اگر در یک ساختمان تعداد مالکین بیشتر از 3 نفر شد، آنان موظف به انتخاب مدیر یا هئیت مدیره هستند.
اصول انتخاب هیئت مدیره برای یک ساختمان تا حد زیادی مشابه انتخاب سران و رئیسان برای هر نوع مجموعهای است. در ابتدا طی جلساتی مکرر، صحبت ساکنین با یکدیگر و در میان گذاشتن دغدغهها و احتیاجات، تعدادی از افراد بهطور داوطلبانه کاندید مدیریت ساختمان میشوند. سپس رایدهی به این کاندیدها انجام میشود که میتواند بهصورت کتبی مخفی باشد.
در هر ساختمان ساکنین باید با احتساب حداکثر آراء، یک نفر را بهعنوان مدیر ساختمان برگزینند. ساختمانهای مسکونی بزرگ میتوانند هیئت مدیرهای متشکل از 7 نفر، 5 عضو اصلی و 2 الیالبدل داشته باشند که البته این افراد غیر از مدیر اصلی ساختمان هستند. طبق ماده 15 قانون تملک آپارتمان ها، تعداد اعضاء هیئت مدیره باید فرد باشد، و مدیران تا دو سال حق مدیریت دارند.
یک مدیر شایسته در آپارتمان سعی دارد بهترین عملکرد خودش را اجرای وظایفش داشته باشد. بعضی از وظایفی که مدیران ساختمان باید برعهده بگیرند عبارتاند از:
• اطلاعرسانی کلیه قوانین آپارتمان نشینی و وضع قوانین خاص برای ساختمان: علاوهبر اینکه مدیران موظف هستند قوانین کلی آپارتماننشینی را به همه ساکنین گوشزد کنند، باید قوانین خاص ساختمان را مطابق با ویژگیهای آپارتمان و شرایط ساکنین وضع کنند. مثلا ساعات ورود و خروج، استفاده از مشاعات و پارکینگ، ساعت بازی بچه ها در آپارتمان و... برخی از مسائل مهمی هستند که باید برای هر ساختمان بهطور جداگانه تعیین تکلیف شوند، و امکان نوشته شدن آنها بهعنوان قوانین رسمی آپارتمان نشینی در کل کشور نیست.
• حسابداری و پیگیری پرداختهای به تعویقافتاده: محاسبه هزینه دقیق شارژ هر واحد، تعیین هزینههای مورد نیاز برای تعمیرات و ارتقای امکانات، اطلاعرسانی مبلغ قبوض، پیگیری علت عدم پرداخت شارژ توسط ساکنین و سایر پرداختهای به تعویق افتاده و... از جمله مواردی هستند که مدیران وظیفه دارند به آنها رسیدگی کنند.
• کنترل وضعیت کلی ساختمان: ایمنی و امنیت در ساختمان، استفاده درست و بهاندازه از مشاعات، تعیین قطعی ساعات ورود و خروج، پیگیری نقوص به وجود آماده در امکانات و مشاعات و... مواردی هستند که مدیران برای کنترل دقیق وضعیت در کلیه آپارتمانها باید به آنها توجه داشته باشند.
• حل اختلافات ساکنین و برقراری آرامش: طبیعی است که ساکنین حق داشته باشند شکایتهای خودشان را بهطور آشکار یا حتی مخفیانه با مدیران در میان بگذارند. مدیران هم موظف هستند به این شکایات رسیدگی و مشکلات ساکنین را حل کنند. مدیران لایق باید از بالا گرفتن اختلافات بین ساکنان آپارتمانها جلوگیری کنند و راهحلهای منطقی و رضایتبخشی برای برطرف کردن مشکلات بیابند.

بهتر است قبل از خرید و ورود به آپارتمان، یک دید کلی نسبت به شرایط موجود در آنجا داشته باشید. این دید کلی را میتوانید با پرسیدن سوالهایی از فروشنده یا مدیر ساختمان به دست بیاورید. برخی از این پرسشها را در ادامه برای شما شرح میدهیم. خودتان هم میتوانید با توجه به شرایط خاص زندگی، نیازها و توقعتان از آپارتمان، سوالهایی را به آنها اضافه کنید.
بهتر است نحوه محاسبه شارژ را جویا شوید و مطمئن باشید که این مقدار معقولانه و بهصرفه است.آیا ساختمان قوانین خاصی دارد؟ پرسیدن این سوال به شما کمک میکند که با زندگی در کنار همسایههای جدیدتان بیشتر آشنا شوید و با پیروی از قوانین موجب بر هم زدن نظم و آسایش ساختمان نشوید.
قطعا اگر از امکانات آپارتمان خودتان و کل ساختمان اطلاعات بیشتری کسب کنید، میتوانید برای اسبابکشی و شروع زندگی در آنجا آماده شوید.
اگر اعضای هیئت مدیره را بشناسید میتوانید ارتباط بهتری با آنها بگیرید و مشکلات خودتان را با توجه به وظایفی که هر کدامشان دارند با آنان در میان بگذارید.
ممکن است کسی در ساختمان باشد که بهدلیل شرایط سنی، بیماری، داشتن فرزند و... سبک زندگی خاصی داشته باشد. اگر این فرد یا خانواده را بشناسید، میتوانید زندگی خودتان را به جهت حفظ آسایش خودتان و طرف مقابل، منعطفتر پیش ببرید و آماده پیشبینی مشکلات احتمالی و رفع آنها باشید.
آیا میتوانید از آب و برق و گاز مشاعات استفاده کنید؟ و این استفاده چه شرایطی دارد؟ و اینکه تا چه حد میتوانید از فضاهای مشترک بهطور اختصاصی استفاده کنید؟ مثل وقتگذرانی و میهمانی در پشتبام و لابی، پارک خودرو در حیاط یا پارکینگ و... بهتر است قبل از شروع زندگی در آپارتمان بدانید که چگونه میتوانید از حقوق خودتان بهعنوان یکی از ساکنین آپارتمان بهره ببرید، بدون اینکه نارضایتی و شکایتی از طرف سایرین وجود داشته باشد.

• ایجاد انسجام و همدلی بین ساکنان: وقتی همه ساکنان یک ساختمان ملزم به پیروی از قوانینی منطقی و عادلانه باشند، به حقوق یکدیگر احترام بیشتری میگذارند، چون از حقوقی یکسان بهنسبت مالکیت خودشان برخوردار هستند.
• افزایش کیفیت زندگی ساکنین: وجود قوانین در یک مکان عمومی باعث میشود هر موضوعی در این محل از جمله زندگی روزمره تابع اصول و قواعدی باشد. همین امر موجب شفاف شدن اختیارات هر فرد میشود و از سوءتفاهم و اختلافنظر تا حد کافی جلوگیری میکند.
• بهبود روابط جمعی: وقتی همه بدانند که نسبت به یکدیگر مسئولیتهایی دارند و آن مسئولیتها کدامند، بنا را بر درک متقابل میگذارند. اینگونه کمتر کسی است که از ارتباط با سایرین کنارهگیری کند. چون میداند همسایگان نیز نسبت به او مسئولیتهایی دارند. و اگر همه افراد به مسئولیتهای خودشان عمل کنند، دیگر شکایتی از طرف کسی مطرح نمیشود.
• قابل پیشبینی بودن وضعیت امکانات آپارتمان: اگر قوانینی برای زمانبندی و میزان پرداختیهایی همچون شارژ، قبوض، هزینه تعمیر و تعویض و... وضع شوند، امکانات ساختمان همیشه دردسترس هستند.
• عدم وجود هرجومرج در ساختمان: با بهبود روابط و همچنین مشخص شدن زمان تردد ساکنین و افراد متفرقه یا میهمان، شلوغی در ساختمان تا حد قابل توجهی کاهش پیدا میکند.
• برقرار شدن نظم و نظافت در آپارتمان: مهمترین مزیت وجود قوانین در یک مجمتمع مسکونی همین است که همه میدانند چگونه با همکاری به حفظ نظم و نظافت ساختمان کمک کنند. وقتی هر چیزی از جمله خودروها و وسایل جای مخصوصی داشته باشند، و زبالهها در زمانبندی مشخص و ساعت معین جمعآوری شوند، آپارتماننشینی دلچسبتر و آرامتر است.

• توجیه نشدن برخی از افراد: با اینکه مشخص است وجود قوانین به کیفیت زندگی کمک میکند، اما برخی افراد هستند که حس میکنند این قوانین آنان را محدود میکند. همین احساس محدودیت موجب آشفتگی بیشتر و آزار دیدن ساکنین ساختمان میشود. به همین دلیل است که قبل از ورود یک خانواده یا فرد تازهوارد به ساختمان، همه باید مطمئن شوند که آنان قوانین را میدانند و با آنها موافق هستند.
• ایجاد شدن اختلافنظر: طبیعی است که حتی در یک انجمن کوچک مثل آپارتمان افراد بر سر یک قانون به مشکل و اختلافنظر برسند. باید قبل از علنی شدن یک قانون مخصوصا اگر قانون خاص خود ساختمان باشد، مدیر و هیئت مدیره طی جلساتی همه ساکنین را از دلیل قانونگذاری و مزایای آن آگاه کنند.
• عملی نبودن برخی از قوانین: ممکن است قوانینی وضع شوند که بعد از مدتی عملی شدن آنها غیر ممکن باشد. مثلا عواملی همانند کمبود امکانات ساختمان میتوانند از اجرای کامل یک قانون امنیتی و ایمنی جلوگیری کنند. تفاوت سلایق و سبک زندگی ساکنان، ورود مالکان و مستاجران جدید، همه باعث میشوند برخی قوانینی که برای نظم و نظافت وضع شده بودند ناکارآمد باشند. بدینترتیب ساکنین و مدیران بهجای پافشاری بر روی قوانین قبلی، باید رویکرد منعطفی برای اصلاح قوانین قبلی یا حتی قانونگذاری مجدد مطابق با شرایط جدید داشته باشند.
قطعا آشنایی با قوانین آپارتمان نشینی برای اینکه یک زندگی خوب و آرام را در یک واحد آپارتمانی شروع کنید کافی نیست. ما در این مطلب سعی کردیم تمام نکات لازم جهت زندگی در یک ساختمان را برایتان ذکر کنیم. از قوانین رسمی گرفته تا اصول سکونت در میان همسایگان، همه اینها مواردی هستند که برای به کار بستن آنها و زندگی موفق در واحد آپارتمانی جدیدتان، باید با خرید یا اجارهای آگاهانه داشته باشید.
تیم الوملک در کنار شماست که اگر خریدار یا مستاجر هستید، در مسیر یافتن املاک مناسب، اطلاع از قیمت واقعی و درنهایت انتخاب و عقد قرارداد، با اطمینان و آرامش قدم بردارید. با استفاده از فرم ثبت درخواست خرید ملک میتوانید ملکی را پیدا کنید که نزدیکترین ویژگیها را به نیاز و خواسته شما دارد. و اگر فروشنده یا موجر هستید، با استفاده از فرم ثبت درخواست فروش ملک، این توانایی را دارید که یک قیمت معقولانه و مناسب بر روی ملک خودتان بگذارید، و مشتریان مناسب و آماده قرارداد را در زمانی کوتاه پیدا کنید.
در انتهای این مطلب میتوانید سوالات و پیشنهادات خودتان را درباره قوانین آپارتمان نشینی و موضوعاتی که ذکر کردیم، و همچنین خدمتهایی که الوملک برای داشتن یک معامله موفق به شما ارائه میکند با ما در میان بگذارید.